รถไฟฟ้ารางเบานครราชสีมา

โครงการระบบขนส่งมวลชน จ.นครราชสีมา มีแนวคิดจากการที่ จ.นครราชสีมาได้เป็นมหานครแห่งภาคอีสานและเป็นศูนย์กลางการลงทุนทางด้านเศรษฐกิจ ตามแผนพัฒนาเมืองต้นแบบอัจฉริยะ หรือ Smart City ซึ่งทำให้เกิดการกระจุกตัวของประชากรทั้งในพื้นที่และนักท่องเที่ยว เกิดปัญหาการจราจรหนาแน่น เกิดความล่าช้าในการเดินทาง ส่งผลเสียต่อเศรษฐกิจและภาพลักษณ์ของจังหวัดในฐานะเมืองต้นแบบอัจฉริยะ ดังนั้นโครงการนี้จึงช่วยบรรเทาปัญหาการจราจร เพื่อเพิ่มปริมาณการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะ รวมถึงการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัด
โดยโครงการนี้อยู่ในขั้นตอนการเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาได้ไม่เกินเดือน พ.ค. 64 รูปแบบรฟฟ. เป็นรางเบาแบบไร้สาย (Catenary Free System) หรือไม่มีสายส่งไฟฟ้าเหนือหัว (Overhead contact system : OCS) เนื่องจากมีข้อกังวลจากทางกรมศิลปากรและประชาชนบางส่วนที่เป็นห่วงว่าสายส่งไฟฟ้าจะบดบังความสวยงามของพื้นที่เมืองเก่า ซึ่งรฟฟ.รางเบา นครราชสีมานี้ จะเป็นแห่งแรกในประเทศไทยที่ใช้รฟฟ.รางเบาแบบไร้สาย
แต่มีรายงานแจ้งว่าจะมีการประชุมในมิ.ย.นี้  เรื่องการปรับรูปแบบจากเดิมเป็นรฟฟ.รางเบาแทรม เปลี่ยนเป็นระบบรถโดยสารอัจฉริยะ (Automated Rapid Transit) หรือ เออาร์ที(ART) ตามนโยบายนายศักดิ์สยาม ชิดชอบ รมว. คมนาคม เพื่อให้สอดคล้องกับรฟฟ.รางเบาภูเก็ตที่ได้ปรับเป็นระบบ ART แล้วเช่นกัน โดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ทำหนังสือภายในส่งถึงที่ปรึกษาโครงการระบบขนส่งมวลชน (แทรม) จ.นครราชสีมา เพื่อพิจารณาในการลดต้นทุนการก่อสร้าง เช่นเดียวกับรฟฟ.รางเบาภูเก็ต ซึ่งปรับเป็น ART แล้วสามารถลดวงเงินการก่อสร้างได้เกือบ 2 หมื่นล้านบาท
หากท้ายที่สุดแล้วได้มีการปรับรูปแบบรฟฟ.รางเบา นครราชสีมาไปเป็นระบบ ART คาดว่าต้องศึกษาใหม่ทั้งหมด เพราะผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม กฎหมาย รวมถึงรายละเอียดต่างๆ ของแทรม และ ART ที่มีความแตกต่างกัน

แนวเส้นทางทั้งหมดของรฟฟ.นครราชสีมา

โครงการนี้อยู่ในความรับผิดชอบของรฟม. โดยจุดมุ่งหมายของโครงการนี้ คือ เพิ่มความสะดวก รวดเร็ว และปลอดภัยต่อประชาชน, สร้างทางเลือกในการเดินทาง, ลดต้นทุนจากเดิมใช้รถยนต์เป็นหลักในการเดินทาง, ลดมลพิษและเวลาการเดินทาง พร้อมทั้งยกระดับคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น รูปแบบของโครงการตามผลการศึกษาของสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร หรือ สนข. งบประมาณโครงการ 32,600 ลบ. แบ่งเป็น 3 ระยะ
  • ระยะที่ 1
  • สายสีเขียว และ สายสีส้ม
  • ระยะที่ 2
  • สายสีม่วง
  • ระยะที่ 3 ส่วนต่อขยาย
  • สายสีเขียว สายสีส้ม และสายสีม่วง

  • โดยเริ่มดำเนินการโครงการระยะที่ 1 สายสีเขียว ช่วงตลาดเซฟวัน – สถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพบ้านนารีสวัสดิ์ ก่อน

สายสีเขียวและส่วนต่อขยาย

  • สายสีเขียว แบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ โดย
  • ระยะที่ 1 สายสีเขียว
  • ช่วงตลาดเซฟวัน – สถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพบ้านนารีสวัสดิ์ ระยะทาง 11.17 กม. 21 สถานี โดยเร่งดำเนินการจากเส้นทางนี้ก่อน

  • ระยะที่ 3 สายสีเขียว ส่วนต่อขยาย
  • ช่วงสถานีทดลองการใช้น้ำชลประทานที่ 3 (ห้วยบ้านยาง) – ตลาดเซฟวัน
  • ช่วงสถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพบ้านนารีสวัสดิ์ –สำนักงานขนส่ง จ.นครราชสีมา สาขา 2

รฟฟ.นครราชสีมา สายสีเขียว ระยะที่ 1

รฟฟ.รางเบา นครราชสีมา สายสีเขียว (ตลาดเซฟวัน – สถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพบ้านนารีสวัสดิ์) รวม 21 สถานี ระยะทาง 11.17 กม. ซึ่งมีจุดเริ่มต้นบริเวณตลาดเซฟวัน (ถนนมิตรภาพ) และมีจุดสิ้นสุดบริเวณสถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพ บ้านนารีสวัสดิ์ งบประมาณ 8,275.26 ลบ.
รูปแบบสถานีมี 2 รูปแบบ
  1. Central Platform จำนวน 12 สถานี เป็นการวิ่งรถระดับพื้นดินแบบมี Exclusive Lane
  2. Side Platform จำนวน 9 สถานี เป็นการวิ่งรถระดับพื้นดินแบบ Share Lane

สิ่งอำนวยความสะดวกโครงการ

อาคารจอดแล้วจร 2 อาคาร คือ
  1. สถานีมิตรภาพ 1 จอดรถยนต์ได้ 233 คัน และจอดมอเตอร์ไซค์ได้ 505 คัน
  2. สถานีบ้านนารีสวัสดิ์ จอดรถยนต์ได้ 100 คัน และจอดมอเตอร์ไซค์ได้ 216 คัน

อาคารซ่อมบำรุง (Depot) และศูนย์ควบคุมการเดินรถ ก่อสร้างบริเวณตรมข้ามกับสถานคุ้มครองและพัฒนา อาชีพบ้านนารีสวัสดิ์
รายชื่อสถานี สายสีเขียว
  • – สถานีมิตรภาพ 1
  • – สถานีแยกปักธงชัย
  • – สถานีมิตรภาพ 2
  • – สถานีองค์การอตสาหกรรมป่าไม้
  • – สถานีสวนภูมิรักษ์
  • – สถานีหัวรถไฟ
  • – สถานีเทศบาลนคร
  • – สถานีศาลเจ้าวัดแจ้ง
  • – สถานีโพธิ์กลาง
  • – สถานีอนุเสาวรีย์ท้าวสุรนารี
  • – สถานีดับเพลิง
  • – สถานีวัดแจ้งใน
  • – สถานีไปรษณีย์จอมสุรางค์
  • – สถานีศาลากลาง
  • – สถานีชุมพล
  • – สถานีแยกประปา
  • – สถานีรร.สุรนารีวิทยา
  • – สถานีราชภัฏฯ
  • – สถานีราชมงคล
  • – สถานีบ้านเมตตา
  • – สถานีบ้านนารีสวัสดิ์

สายสีส้มและส่วนต่อขยาย

  • สายสีส้ม แบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ โดย
  • ระยะที่ 1 สายสีส้ม
  • ช่วงแยกประโดก – คูเมืองเก่า

  • ระยะที่ 3 สายสีส้ม ส่วนต่อขยาย
  • ช่วงโรงเรียนเทศบาล 1 – ดูโฮม

สายสีม่วงและส่วนต่อขยาย

  • สายสีม่วง แบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ โดย
  • ระยะที่ 1 สายสีม่วง
  • ช่วงตลาดเซฟวัน – สถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพบ้านนารีสวัสดิ์

  • ระยะที่ 3 สายสีม่วง ส่วนต่อขยาย
  • ช่วงม.วงษ์ชวลิตกุล – ค่ายสุรนารายณ์

เปรียบเทียบความแตกต่าง Tram และ ART

รถไฟฟ้าแบบTram และ ART ถือว่าเป็นรถไฟฟ้ารางเบาเหมือนกัน แต่มีความแตกต่างในรายละเอียดอื่นอีก ได้แก่
  • Tram เป็นรฟฟ.แบบรถราง ล้อเหล็ก ที่จะวิ่งบนราง เดินรถร่วมกับถนน สามารถทำเป็นแบบยกระดับหรือใต้ดินได้ ซึ่งมีงบการก่อสร้างที่สูง เนื่องจากต้องมีการก่อสร้างรางให้ตัวรถด้วย โดยรฟฟ.นครราชสีมานี้จะเป็นรฟฟ.รางเบาแบบไร้สาย(Catenary Free System) เป็นรถรางไม่มีสายส่งไฟฟ้าเหนือหัว (Overhead contact system : OCS)

  • ART (Automated Rapid Transit) เป็นรูปแบบรถแบบผสมระหว่างรถเมล์ ล้อยาง และ รถรางล้อเหล็ก ดังนั้น ART จึงเป็นรฟฟ.แบบรถราง ล้อยาง ที่เดินรถร่วมถนน สามารถทำเป็นแบบยกระดับหรือใต้ดินได้เช่นกัน โดยรูปแบบนี้จะไม่มีการก่อสร้างรางรฟฟ. สามารถวิ่งได้อัตโนมัติตาม Virtual Track ซึ่งถูกทาสีอยู่บนพื้นถนน คล้ายกับสัญลักษณ์จราจร ดังนั้นจึงทำให้งบการก่อสร้างของรูปแบบนี้มีราคาไม่สูงนั่นเอง